Jiska Hugo
Je ligt op de reformer en hoort voor de zoveelste keer: “Adem in… en uit… trek je buik op.” Het voelt onnatuurlijk, misschien zelfs verwarrend. Waarom moet je je buik intrekken terwijl je ademt? En wat bedoelen ze met ‘adem in je rug’? In deze blog vertelt Stephan van der Kamp, eigenaar van True Pilates en gecertificeerd Romana’s Pilates®-trainer, waarom ademhaling in pilates zo anders werkt dan je gewend bent en hoe het je training naar een hoger niveau tilt.
Waarom ademhaling in pilates je eerste uitdaging is
“Ik weet gewoon niet meer hoe ik moet ademen,” verzuchten nieuwe klanten vaak na een paar oefeningen. Ik begrijp die frustratie volledig. In het dagelijks leven adem je zonder erbij na te denken. Bij pilates vraag ik je om bewust te ademen op een manier die waarschijnlijk haaks staat op wat je kent.
Het geheim? Je ademt niet óf in je buik óf in je borst. Bij pilates leer je ademhalen in je rug en flanken. Klinkt gek? Leg je handen maar eens op je ribben aan de zijkant. Adem diep in en voel hoe je ribben zijwaarts uitzetten. Dát is flankademhaling.
Deze techniek stelt je in staat om je buik ingetrokken te houden – je powerhouse geactiveerd – terwijl je toch volop zuurstof binnenkrijgt. Het is als een elastiek dat in alle richtingen uitrekt, behalve naar voren.
Van cheetah tot danser: ademhaling voor verschillende doelen
Kijk naar een cheetah die 120 kilometer per uur sprint. Tijdens die explosieve actie is zijn buik volledig hol, in- en opgetrokken. Maar zodra de gazelle gepakt is? Dan zie je hem liggen met een dikke, ontspannen buik die op en neer gaat. Pure buikademhaling voor herstel.
Dansers kennen dit principe al jaren. In mijn tijd als danser leerden we tijdens de fundamentals verschillende ademhalingstechnieken: buikademhaling voor ontspanning, borstademhaling voor snelle energie, maar vooral rug- en flankademhaling voor ondersteuning tijdens beweging.
“Die rugademhaling steunt je in elke positie,” herinner ik me nog van mijn dansleraar. Nu, jaren later, geef ik dezelfde les door aan mijn pilatesklanten. Want of je nu een grand jeté maakt of een teaser op de reformer – de ademhaling bepaalt je succes.
Het pilatespatroon: inademen bij inspanning
Hier wordt het interessant. Bij de meeste sporten adem je uit tijdens inspanning. Pilates draait het om: je ademt in tijdens de moeilijke fase van een oefening. Waarom?
Ten eerste stabiliseert inademen je romp. De natuurlijke versteviging die optreedt geeft je ruggengraat extra ondersteuning. Ten tweede vergroot het je borstkas, wat meer ruimte creëert en je houding direct verbetert. En ten derde bereidt de zuurstoftoevoer je lichaam voor op de komende inspanning.
Bij het uitademen trek je vervolgens je buik op – het “navel naar wervelkolom”-principe. Deze combinatie creëert wat ik het ‘corset-effect’ noem: een natuurlijke ondersteuning voor je hele romp.
Ademhaling ontwikkelt zich met je niveau
Laat me je geruststellen: niemand verwacht dat je dit meteen beheerst. Mensen ademen al hun hele leven, en dat patroon verander je niet in één les.
Met nieuwe klanten focus ik eerst op de bewegingen. Ik geef zachte herinneringen over ademhaling, maar forceer niets. Soms werk ik pas na maanden of zelfs jaren aan specifieke ademhalingspatronen, wanneer het lichaam/ de persoon er klaar voor is.
Het mooie is dat elke pilatesoefening eigenlijk een ademhalingsoefening is. Beweging en ademhaling zijn onlosmakelijk verbonden. Langzaam maar zeker wordt het natuurlijker.
De onverwachte bonus: minder stress, betere focus
“Sinds ik pilates doe, slaap ik beter,” hoor ik regelmatig. Of: “Ik pieker minder.” Geen toeval. De bewuste ademhaling in pilates activeert je parasympathische zenuwstelsel – het deel dat voor rust en herstel zorgt.
De combinatie van gecontroleerde ademhaling, precieze beweging en volledige focus maakt van pilates een vorm van bewegende meditatie. Je komt letterlijk uit je hoofd en in je lichaam.
Een zakenvrouw die al jaren bij me traint vertelde laatst: “In stressvolle vergaderingen gebruik ik nu mijn pilatesademhaling. Ik voel mijn flanken uitzetten, activeer mijn powerhouse, en reageer vanuit kracht in plaats van paniek.”
Begin vandaag met bewuster ademen
Wil je alvast oefenen? Probeer deze simpele oefening thuis:
Begin met vijf ademhalingen. Forceer niets. Het doel is bewustwording, niet perfectie.
Meer weten?
Bij True Pilates leer je ademhalen op een manier die je hele leven verandert. Niet alleen tijdens het sporten, maar in alles wat je doet. Want zoals Joseph Pilates zei: “Breathing is the first act of life, and the last.” Laten we er dus het beste van maken.
Boek een proefles en ervaar hoe de juiste ademhaling je pilatestraining – en je leven – transformeert.
